Nowe przepisy zwiększają dostępność do bezpłatnych leków refundowanych dla dwóch grup pacjentów – seniorów powyżej 65 r. ż. oraz dzieci i młodzieży poniżej 18 r.ż. Od teraz farmaceuci mogą również wystawiać recepty na szczepienia zalecane i wykonywać je w aptekach.
Uproszczone zasady wystawiania recept obowiązują od 14 lutego 2025 r. Weszła wtedy w życie ustawa z 5 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz niektórych innych ustaw.
Uproszczone zasady wystawiania recept
Receptę z uprawnieniem dodatkowym „S” lub „DZ” mogą wystawić wszystkie osoby uprawnione do wystawiania recept w ramach wykonywanego zawodu medycznego – lekarz, lekarz dentysta, pielęgniarka, felczer, starszy felczer, farmaceuta.
Zgodnie z nowymi przepisami receptę na lek z listy 65+ lub 18 – może wystawić:
a. każdy lekarz bez względu na posiadaną specjalizację;
b. osoby, które posiadają uprawnienia do wystawiania recept, zarówno w placówkach publicznej służby zdrowia oraz w gabinetach prywatnych,
c. każda osoba uprawniona w przypadku wypisania recepty „pro auctore” i „pro familiae” .1
Dodatkowym udogodnieniem jest możliwość wystawienia recepty rocznej również z uprawnieniem dodatkowym „S” lub „DZ”.
Refundowane leki dla grup pacjentów 65+ i 18– w aptekach
Obecnie dla dzieci i młodzieży dostępnych jest 2691 bezpłatnych leków (ok. 70% wszystkich leków refundowanych w aptece) oraz 3662 bezpłatnych leków dla seniorów powyżej 65 r. ż. co stanowi ok. 97 %wszystkich refundowanych leków w aptece.
Pacjenci uprawnieni do otrzymania refundowanego leku
Bezpłatny lek otrzyma:
pacjent poniżej 18. roku życia lub powyżej 65. roku życia zarówno w dniu wystawienia, jak i realizacji recepty;
pacjent ze zdiagnozowanym schorzeniem objętym refundacją w aktualnym obwieszczeniu;
pacjent, który ma prawo do świadczeń opieki zdrowotnej.
Szczepienia w aptece – szybkie, wygodne, bez konieczności rejestracji
Zwiększono uprawnienia farmaceutów, którzy teraz mogą wystawiać recepty na szczepienia zalecane i wykonywać je w aptekach. To duże ułatwienie, szczególnie dla osób, którym trudniej dostać się do lekarza.
Przypominamy, że szczepionki przeciwko grypie są bezpłatne dla dzieci do 18. roku życia oraz seniorów 65+, a osoby w wieku 18-64 lata mają prawo do 50-procentowej refundacji.
Celem wprowadzonych zmian w zakresie szczepień jest poprawa zdrowia i odporności społeczeństwa poprzez zwiększenie dostępności szczepień.
Korzystne zmiany dla pacjentów
Wprowadzone zmiany poszerzają krąg osób uprawnionych do wystawiania recept na leki refundowane, pozwalają wykorzystać potencjał zawodów medycznych oraz usprawnić działanie służby zdrowia, w tym skrócić kolejki do lekarzy.
Dzięki możliwości uzyskania recepty zarówno w placówce, która ma umowę z NFZ, jak i w gabinecie prywatnym, zapewniają one równy dostęp wszystkim pacjentom do ochrony zdrowia.
Koszt rozwiązań, które wejdą w życie 14 lutego 2025 r., szacowany jest na około 415 mln zł rocznie.
W najbliższy poniedziałek, 13 stycznia, w Turynie (Włochy) rozpocznie się 32. Zimowa Uniwersjada, w której weźmie udział 82-osobowa Akademicka Reprezentacja Polski. Biało-Czerwoni wystąpią w kilkunastu dyscyplinach.
Ministerstwo Sportu kwotą 4 milionów złotych wspiera starty naszych reprezentacji na obu tegorocznych uniwersjadach. Szczególną rolę przykładamy do uniwersjady, bo widzimy, że sport akademicki i kariera dwutorowa jest drogowskazem dla każdego młodego adepta sportu. 280 medali w Paryżu zdobyli studenci amerykańskich uczelni z różnych krajów. Chcemy, by polskie uczelnie jeszcze mocniej stawiały na sport akademicki
– powiedział podczas piątkowej konferencji prasowej Sekretarz Stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Piotr Borys.
Polska reprezentacja wystąpi w szerokim wachlarzu dyscyplin, takich jak biathlon, bieg narciarski, curling, hokej na lodzie, łyżwiarstwo figurowe, narciarstwo alpejskie, freestyle (narciarstwo i snowboard), short track, snowboard alpejski oraz narciarstwo wysokogórskie, które debiutuje w programie. Po raz pierwszy, w ramach Zimowej Uniwersjady, odbędą się zawody sportowców z niepełnosprawnościami, a Polacy będą reprezentować kraj w paranarciarstwie alpejskim i biegowym.
Mamy reprezentację zbudowaną wspólnie z polskimi związkami sportowymi i wysyłamy absolutnie najlepszych zawodników
– podkreślił szef polskiej misji uniwersjadowej, Dariusz Piekut.
Podczas ceremonii otwarcia, chorążymi Akademickiej Reprezentacji Polski będą biathlonistka Anna Nędza-Kubiniec oraz narciarz alpejski Mateusz Szczap. Dla Nędzy-Kubiniec, która zdobyła złoty i srebrny medal na Zimowej Uniwersjadzie w Lake Placid w 2023 roku, będzie to drugi start w tej prestiżowej imprezie.
W Turynie wystąpi także Aneta Kobryń, reprezentantka Polski w parabiegach narciarskich, która po raz pierwszy w historii uniwersjady weźmie udział w zawodach para sportowców.
Jest to dla mnie bardzo duże przeżycie, dlatego że w ogóle pierwszy raz w historii jako para sportowiec biegów narciarskich mogę w ogóle wystąpić na takiej imprezie
– powiedziała Aneta Kobryń.
Warto przypomnieć, że dotychczas Polacy zdobyli 190 medali na zimowych uniwersjadach, a po 24 latach na start przygotowano także drużynę hokejową.
Start polskich studentów w uniwersjadzie wspierają Ministerstwo Sportu i Turystyki oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Zimowa Uniwersjada w Turynie potrwa do 23 stycznia. Polacy liczą na kolejne medale i sukcesy, które umocnią pozycję naszego kraju na międzynarodowej mapie sportu akademickiego.
Minister Izabela Leszczyna oraz wiceminister zdrowia Marek Kos podsumowali rok 2024 w refundacji leków i zapowiedzieli kolejne, ważne dla pacjentów zmiany na styczniowej liście refundacyjnej.
– Polityka lekowa jest bardzo ważną częścią działalności Ministerstwa Zdrowia i jest niezwykle ważna dla pacjentów. W 2025 roku będziemy chcieli wychodzić naprzeciw oczekiwaniom pacjentów, podobnie, jak robiliśmy to w tym roku. Terapii jest coraz więcej, robimy więc wszystko, żeby leki które pojawiają się na rynku, jak najszybciej wchodziły do refundacji – podkreśliła minister zdrowia Izabela Leszczyna.
Podsumowanie refundacji w 2024 r.
– To był bardzo dobry rok dla pacjentów. W 2024 roku objęliśmy terapią 135 nowych wskazań. Znalazło się wśród nich 36 nowych terapii onkologicznych, 36 mających zastosowanie w chorobach rzadkich i ultrarzadkich oraz 66 wskazań w programach lekowych – to najdroższe substancje objęte refundacją – wyliczał wiceminister Marek Kos.
Wprowadziliśmy także trzy terapie o wysokim poziomie innowacyjności (Bylvay, Kimmtrak, Xenpozyme) oraz trzy terapie o wysokiej wartości klinicznej (TLK) (Epidyolex x2, Veltassa).
Najwięcej nowych wskazań onkologicznych dotyczy:
hematoonkologii – 15,
nowotworów ginekologicznych – 6,
nowotworów układu urologicznego – 5,
nowotworów układu pokarmowego – 3,
nowotworów skóry – 3.
Natomiast najwięcej nowych terapii w dziedzinach nieonkologicznych mamy w:
psychiatrii – 19,
neurologii – 17,
ginekologii – 11,
diabetologii – 8,
reumatologii – 8,
kardiologii -7.
Wiceminister Marek Kos wskazał również, że duża nowelizacja ustawy refundacyjnej umożliwiła wprowadzenie od 1 kwietnia obniżonej odpłatności za polskie leki. To 10 % mniej za leki wytwarzane w Polsce lub z substancją czynną wytworzoną w Polsce oraz 15% mniej za leki wytwarzane w Polsce z substancji czynnej wytworzonej w Polsce.
Min. Kos zapowiedział też, że jeszcze w tym roku planujemy publikację Krajowej Listy leków Krytycznych. – Ten projekt wskazuje substancje czynne, występujące w lekach, które są niezwykle istotne w terapii, a ich brak rynkowy mógłby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia pacjentów. W projekcie listy znajduje się 238 pozycji.
Nowości na liście refundacyjnej w 2025 r.
Nowa lista refundacyjna będzie obowiązywać od 1 stycznia 2025 r. Znajdzie się na niej 31 nowych terapii, w tym 13 onkologicznych oraz 18 nieonkologicznych. Wśród nich można wyróżnić również 12 nowych terapii w zakresie chorób rzadkich i ultrarzadkich.
Kardiologia – przełom w leczeniu chorób serca
Pierwsza istotna zmiana na liście refundacyjnej to leki zawierające 6 nowych substancji kardiologicznych – będą to leki zawierające substancje o ugruntowanej skuteczności w kardiologii (riwaroxaban, dabigatran, eplerenon, torasemed, trimetazydyna, metyldopa). Ok. 3 mln pacjentów będzie mogło z nich skorzystać z 30-procentową odpłatnością. Wszystkie pozostałe terapie wprowadzone do programów leków w nowym wykazie będą dostępne dla pacjentów bezpłatnie.
– Najważniejszy w grupie leków kardiologicznych jest rivaroxaban, stosowany m.in. w prewencji udarów i zatorowości obwodowej z migotaniem przedsionków. Przyczyną jest ogromna liczba potencjalnych beneficjentów – około 500 tys. osób oczekuje na ten preparat, a wiele z nich aktywnie go poszukuje.
Miesięczna kuracja za pomocą opakowania oryginalnego leku to nawet kilkaset zł – po wejściu tej terapii na nową listę pacjent zapłaci w aptece ok. 10 zł za opakowanie najtańszego odpowiednika.
Wprowadzenie tej pozycji do wykazu refundacyjnego to największy sukces najnowszego rozszerzenia, ale również – w ocenie specjalistów – to najważniejsza i najbardziej oczekiwana terapia od wejścia w życie ustawy refundacyjnej, która realnie wpływa na wydłużenie życia pacjenta.
Leczenie dzieci z achonodroplazją
Kolejna istotna nowość na liście refundacyjnej to preparat Voxzogo, stosowany w leczeniu dzieci chorych na achondroplazję (niskorosłość). Mimo wielu zapytań ze strony rodzin i organizacji pacjenckich, a także kilku wezwań ze strony Ministerstwa Zdrowia do producenta, wniosek o refundację został złożony po 3 latach. Po jego aplikacji sprawa została przeprowadzona w ministerstwie w ok. 45 dni.
Ratowanie wzroku
Trzecia ważną zmianą jest wprowadzenie do polskiego systemu refundacji drugiej terapii genowej– produktu Luxturna. Co istotne, to lek, który pomaga ratować wzrok -stosowany w przypadku ślepoty Lebera, czyli rzadkiej choroby genetycznej.
Terapie onkologiczne
Od 1 stycznia 2025 r. na liście refundacyjnej znajdzie się również wiele terapii onkologicznych, między innymi: • cemiplimab – rak szyjki macicy; • niwolumab + kabozantynib – rak nerki; • ivosydenib – ostra białaczka szpikowa; • niraparyb + octan abirateronu – rak gruczołu krokowego; • trifluridyna + tipiracyl + bewacyzumab – rak jelita grubego.
Terapie nieonkologiczne
Warto też wspomnieć o nowych terapiach nieonkologicznych. W przypadku dupilumabu lek go zawierający będzie mógł być stosowany u dzieci w terapii atopowego zapalenie skóry już od 6 miesiąca życia. Rawulizumab – to kolejna terapia na miastenię, fenfluramina – kolejna terapia na epilepsję lekooporną, a lanadelumab będzie mógł być stosowany dla szerszej grupy pacjentów w profilaktyce dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego.
Ministerstwo Zdrowia konsekwentnie realizuje politykę zwiększania dostępności leków, odpowiadając na potrzeby pacjentów i ich rodzin. Najnowsza lista to kolejny krok w stronę poprawy jakości leczenia w Polsce, zwłaszcza w zakresie leków kardiologicznych, onkologicznych i stosowanych w chorobach rzadkich.
Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej prezentuje publikację „Przewodnik po legislacji ESG”, która powstała w ramach projektu realizowanego przez Kampanię 17 Celów, Szkołę Główną Handlową w Warszawie oraz Grupę roboczą ds. społecznej odpowiedzialności uczelni funkcjonującą przy MFiPR, która była inicjatorem projektu.
Rok 2025 przyniesie ważne zmiany w regulacjach dotyczących działalności przedsiębiorstw zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju. Wśród wielu nowych regulacji, duże znaczenie ma w szczególności dyrektywa CSRD i powiązane z nią jednolite europejskie standardy sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju (ESRS), które będą miały wpływ na działalność około trzech i pół tysiąca przedsiębiorstw w Polsce. Przygotowanie przedsiębiorstw do spełnienia wymogów regulacji w zakresie zrównoważonego rozwoju wymaga proaktywnego podejścia i wdrożenia odpowiednich procesów.
Dlatego też powstał przewodnik, którego celem jest wsparcie polskich przedsiębiorstw w procesie zrównoważonej transformacji i efektywnego stosowania aktów prawnych w zakresie ESG.
Przewodnik mapuje 41 kluczowych aktów prawnych Unii Europejskiej w obszarach:
środowiskowym (E),
społecznym (S),
zarządczym (G).
Zarządzanie kwestiami ESG to nie tylko wymóg prawny, który pojawił się w momencie, gdy już wiemy, że brak skutecznego ograniczania negatywnych wpływów działalności gospodarczej może powodować negatywne skutki dla ludzi oraz środowiska. To także warunek, początkowo będący wyzwaniem, stanowiący dziś jeden z istotniejszych czynników pozwalających przedsiębiorstwom rozwijać się w perspektywie średnio- i długookresowej. To także warunek utrzymania konkurencyjności w łańcuchach dostaw, pozyskiwania nowych kontraktów oraz wychodzenia naprzeciw oczekiwaniom klientów, banków, inwestorów i pozostałych interesariuszy przedsiębiorstwa.
Dzięki przejrzystej strukturze Przewodnika można łatwo zidentyfikować branże, które będące głównymi adresatami poszczególnych regulacji, poznać datę wejścia w życie przepisów i ich główne założenia, a dzięki aktywnym linkom pobrać materiały źródłowe.
MoodMon, projekt polskiej firmy Britenet Med, otrzymał dofinansowanie w wysokości 1 mln euro w ramach programu EIT Health Flagship Call. MoodMon to narzędzie wykorzystujące sztuczną inteligencję, które pomaga lepiej monitorować i wspierać osoby z przewlekłymi zaburzeniami nastroju, takimi jak depresja czy choroba dwubiegunowa.
MoodMon zapewni stałe monitorowanie stanu pacjentów z zaburzeniami afektywnymi, takimi jak depresja i choroba afektywna dwubiegunowa, które dotykają około 280 milionów osób na świecie[1]. Bezpośredni roczny koszt leczenia depresji u jednego pacjenta wynosi od 3000 do 5000 euro; z kolei w przypadku choroby afektywnej dwubiegunowej ta kwota sięga 6910 euro2. Zaburzenia te są długotrwałe i mogą prowadzić do tragicznych konsekwencji, jeśli nie zostanie wdrożone odpowiednie leczenie, czego dowodem jest wysoki odsetek samobójstw.
Tradycyjne metody monitorowania zdrowia psychicznego opierają się na samoobserwacji i subiektywnych raportach, co często bywa niewystarczające. MoodMon gromadzi dane behawioralne z urzadzeń mobilnych oraz technologii noszonych na ciele pacjenta (ang. wearables). Rozwiązanie wykorzystuje sztuczną inteligencję do przewidywania potencjalnych zmian stanu psychicznego oraz natychmiastowago ostrzegania o tym pacjenta, psychiatrów i opiekunów. Badania kliniczne wykazały wysoką skuteczność narzędzia, ze wskaźnikiem czułości wynoszącym 89,5% oraz współczynnikiem swoistości na poziomie 98,83%.
Przy tym przełomowym projekcie współpracują czołowe instytucje z Polski, Hiszpanii i Szwecji, które połączył program Flagship Call organizowany przez EIT Health, sieć światowej klasy innowatorów w dziedzinie zdrowia, będąca częścią Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT), organu Unii Europejskiej.
– Naszą misją w MoodMon jest zmiana podejścia do leczenia przewlekłych zaburzeń afektywnych – podkreśla Małgorzata Sochacka, pomysłodawczyni MoodMon i Product Manager w Britenet Med. – Dzięki innowacyjnemu rozwiązaniu, które opiera się na obiektywnych danych do monitorowania zdrowia psychicznego, chcemy poprawić efekty leczenia pacjentów, obniżyć koszty opieki zdrowotnej oraz umożliwić specjalistom lepsze zarządzanie czasem. Możliwości finansowania i współpracy oferowane w ramach programu EIT Health Flagship Call poświęconego cyfrowej transformacji opieki zdrowotnej są kluczowe na drodze do udostępnienia platformy MoodMon większej liczbie pacjentów i placówek opieki zdrowotnej w całej Europie. To jednak nie wszystko, bo dołączamy do EIT Health jako partner. Wierzymy, że będzie to doskonała okazja do nawiązania cennych kontaktów w całej Europie oraz do wymiany wiedzy i doświadczeń, aby wspólnie działać na rzecz poprawy leczenia chorób psychicznych na skalę globalną.
Silne konsorcjum napędzające innowacje
Projekt MoodMon pokazuje, jak skuteczna może być współpraca transgraniczna, wspierana przez czołowe europejskie instytucje. Wsród partnerów z Hiszpanii są Biomedic Research Foundation w szpitalu Getafe, DKV Servicios, Fundació de Recerca Clínic Barcelona-Institut d’Investigacions Biomediques August Pi i Sunyer, szpital Hospital Clinic de Barcelona oraz Servicio Madrileno de Salud. Szwecję reprezentują Karolinska Institute oraz Stockholm Health Care Services. Obok lidera konsorcjum – Britenet Med, kluczową rolę odgrywa Fundacja Medigent z Polski. Konsorcjum zostało powołane do realizacji zadań, których celem jest uzyskanie znaku CE, przeprowadzenie kolejnych badań klinicznych potwierdzających skuteczność systemu oraz jego korzyści ekonomiczne dla opieki zdrowotnej. Dodatkowo, celem jest wypracowanie ram prawnych umożliwiających ponowne trenowanie urządzeń opartych na sztucznej inteligencji bez konieczności pełnej re-certyfikacji.
EIT Health Flagship Calls: Pionierskie rozwiązania w opiece zdrowotnej w Europie
Program EIT Health Flagship Calls ma na celu sprostanie wyzwaniom w obszarze opieki zdrowotnej poprzez wspieranie współpracy pomiędzy liderami innowacji w dziedzinie zdrowia. W obliczu rosnących kosztów opieki zdrowotnej, rozproszonych danych oraz powolnej adaptacji systemów do zmian, potrzeba innowacji nigdy nie była tak pilna.
– Flagship Call to inicjatywa, która stawia na dialog i współpracę, mające realną moc zmieniania europejskiej opieki zdrowotnej – mówi Joanna Broy, przedstawicielka EIT Health w Polsce. – Projekt MoodMon pokazuje jak potężne mogą być międzynarodowe partnerstwa w tworzeniu rozwiązań, które są nie tylko nowatorskie, ale także skalowalne i skuteczne. Z niecierpliwością czekamy na efekty, by przekonać się jak MoodMon poprawi życie pacjentów z zaburzeniami afektywnymi.
Ruszył nabór do kolejnej edycji programu EIT Health Flagship Call 2025. Tym razem jest on skierowany do podmiotów zainteresowanych cyfrową transformacją opieki zdrowotnej z wykorzystaniem zaawansowanych technologii, rozwiązań opartych na danych oraz lepszego dostępu do cyfrowych urządzeń medycznych. Wnioski można składać do 5 listopada 2024 roku.
O Europejskim Instytucie Innowacji i Technologii (EIT)
EIT to największa w Europie grupa w obszarze innowacji, skupiająca ponad 2400 partnerów z czołowych organizacji biznesowych, badawczych i edukacyjnych z całej Europy w ponad 50 centrach innowacji. EIT wzmacnia zdolność Europy do innowacji poprzez dostarczanie rozwiązań dla pilnych globalnych wyzwań oraz poprzez pielęgnowanie talentów przedsiębiorczych w celu stworzenia zrównoważonego wzrostu i wykwalifikowanych miejsc pracy w Europie. EIT jest organem UE i integralną częścią programu ramowego UE w zakresie badań naukowych i innowacji Horyzont Europa. Instytut wspiera dynamiczne ogólnoeuropejskie partnerstwa składające się z wiodących firm, laboratoriów badawczych i uniwersytetów, z których każde zajmuje się rozwiązywaniem pilnych globalnych wyzwań, od zmian klimatu, przez zdrowie, po energię odnawialną.
EIT Health to sieć wiodących innowatorów w dziedzinie zdrowia, zrzeszająca około 120 partnerów i wspierana przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT), organ Unii Europejskiej. Współpracujemy ponad granicami, aby dostarczać nowe rozwiązania umożliwiające obywatelom Europy dłuższe i zdrowsze życie. Nasze zaangażowanie w rozwój opieki zdrowotnej jest widoczne w proaktywnej roli w mentoringu, finansowaniu i ułatwianiu badań. Uznawany za kluczowego gracza w dziedzinie innowacji w opiece zdrowotnej, dorobek EIT Health obejmuje: katalizowanie ponad 2500 start-upów i scale-upów, pomoc wspieranym przez EIT Health start-upom w przyciągnięciu 1,9 miliarda euro inwestycji, wprowadzenie na rynek 113 rozwiązań w zakresie opieki zdrowotnej oraz przeszkolenie 49 000 studentów i specjalistów.
EIT Health wychodzi naprzeciw tym potrzebom. Łączymy kluczowe podmioty opieki zdrowotnej z całej Europy, reprezentujące – wszystkie strony tzw. „trójkąta wiedzy”, aby zapewnić powstawanie innowacji na styku nauki, edukacji i biznesu, z korzyścią do obywateli.
O EIT Health InnoStars
To jeden z ośmiu obszarów, gdzie obecne jest EIT Health. Obejmuje ono połowę Europy, w tym Polskę, Węgry, Włochy i Portugalię oraz dodatkowe państwa włączone w program EIT Health Regional Innovation Scheme (RIS): Kraje Bałtyckie, Chorwację, Słowację, Czechy, Słowenię, Grecję i Rumunię. To kraje, w których według European Innovation Scoreboard (EIS) tempo innowacji jest średnie i wymaga stymulacji. EIT Health InnoStars koncentruje się na promocji przedsiębiorczości, innowacjach i edukacji w dziedzinie ochrony zdrowia, zdrowego życia oraz aktywizacji osób starszych. W Polsce EIT Health InnoStars współpracuje z Uniwersytetem Medycznym w Łodzi, Gdańskim Uniwersytetem Medycznym, Politechniką Łódzką, Uniwersytetem Warszawskim, Politechniką Śląską, Siecią Badawczą Łukasiewicz – PORT Polskim Ośrodkiem Rozwoju Technologii, Siecią Badawczą Łukasiewicz – Instytutem Eksploatacji Technologii oraz Polską Akademią Nauk.
Ponad 100 uczennic i uczniów z Ołdrzychowic Kłodzkich (woj. dolnośląskie), dotkniętych powodzią, przebywa na kolonii sportowej w Centralnym Ośrodku Sportu we Władysławowie. To pierwsza szkoła, która korzysta ze wspólnego projektu Ministerstwa Sportu i Turystyki i Ministerstwa Edukacji Narodowej. Koszt pobytu jest finansowany z programu Aktywna Szkoła.
Możliwość wyjazdów do Centralnych Ośrodków Sportu to część projektu “Zielone szkoły”, za który odpowiada Ministerstwo Edukacji Narodowej. Kolonie sportowe można zorganizować do końca tego roku. Do wyboru są ośrodki w Cetniewie (Władysławowie), Giżycku, Spale, Szczyrku, Wałczu oraz Zakopanem.
Pierwsza grupa w niedzielę wieczorem dotarła do COS-u we Władysławowie. Na terenie ośrodka przebywa obecnie 109 uczennic i uczniów, wraz z opiekunami, ze Szkoły Podstawowej im. Gen. Władysława Sikorskiego z Ołdrzychowic Kłodzkich.
Uczestniczą oni w codziennych zajęciach sportowych, które prowadzone są przez wykwalifikowanych trenerów. Dzieci i młodzież brały udział w zajęciach pod okiem Adama Maja, trenera klasy mistrzowskiej w judo i byłego reprezentanta Polski. Prowadzone są też zajęcia dydaktyczne w odpowiednio przygotowanych salach konferencyjnych.
Czas wolny to okazja na spacery po plaży oraz poznanie historii miasta Władysławowo.
Jak zgłosić wyjazd uczniów na kolonię sportową?
Wszystkie Centralne Ośrodki Sportu są gotowe na przyjmowanie dzieci i młodzieży. Szkoły poszkodowane w wyniku powodzi mogą zgłaszać chęć organizacji kolonii sportowych dla swoich uczennic i uczniów. W Strefie Pracownika Systemu Informacji Oświatowej została udostępniona ankieta https://strefa.ksdo.gov.pl, która umożliwi określenie potrzeb poszczególnych szkół.
Zgłoszenia dokonują dyrektorzy szkół. W formularzu należy podać liczbę uczestników, ich wiek oraz płeć, liczbę opiekunów i osobę do kontaktu ze strony szkoły. Należy również wskazać planowany termin wyjazdu oraz długość pobytu.
Za koordynację działań w imieniu Ministerstwa Edukacji Narodowej odpowiada Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji (FRSE). Po zebraniu informacji z ankiety FRSE będzie przekazywała szczegóły organizacyjne szkole oraz osobie do kontaktu podanej w formularzu.
Blisko 3,1 miliona uczennic i uczniów w wieku od 10 do 19 lat wzięło udział w tegorocznym badaniu kompetencji ruchowych. Wyniki zaprezentowali podczas poniedziałkowej konferencji prasowej Ministra Edukacji Barbara Nowacka i Minister Sportu i Turystyki Sławomir Nitras. – To dane, które powinny być powodem do głębokiej refleksji – podkreślił szef MSiT.
W badaniu wzięły udział uczennice i uczniowie klas IV-VIII szkół podstawowych i wszystkich klas szkół ponadpodstawowych. W programie zarejestrowało się 24 899 z 25 800 (96,5 proc.) wszystkich szkół.
To był ustawowy obowiązek, który spoczywał na dyrektorach szkół. Te 3,5 procent szkół kompletnie lekceważących ustawę budzi mój poważny niepokój i będą podejmowane działania, żeby wyjaśnić, co wydarzyło się w szkołach, że nie zdecydowały się do przystąpienia do programu
– powiedziała Ministra Edukacji Barbara Nowacka.
Jak podkreśliła, celem jest, aby wszystkie dzieci w Polsce miały możliwość wzięcia udziału w badaniu.
Wychowanie fizyczne jest elementem edukacji. Jest niezmiernie istotne dla dalszego rozwoju dzieci i młodzieży
– wskazała Ministra Edukacji.
W ramach badania zbierano wyniki z czterech prób: skoku w dal z miejsca, biegu wahadłowego 10 razy 5 metrów, 20-metrowego wytrzymałościowego biegu wahadłowego – beep testu oraz wytrzymania w podporze w leżeniu przodem na przedramionach – deski.
Do bazy danych wpisano przynajmniej jeden wynik blisko 1,6 mln chłopców (51,6 proc. badanych) i blisko 1,5 mln dziewcząt (48,4 proc. badanych). Uzyskane rezultaty zostały porównane z wynikami badań wykonanymi w 1989, 1999 i 2009 roku przez Zakład Teorii Wychowania Fizycznego AWF Warszawa.
Wyniki badań
W skoku w dal z miejsca obserwuje się systematyczne pogarszanie wyników.
Chłopcy i dziewczynki w 1999 roku byli w stanie skoczyć dalej niż w 2024 roku. Różnica sięga nawet ponad 20 centymetrów. To dużo, to wynik gorszy o nawet 10-12 procent
– zwracał uwagę Minister Sportu i Turystyki Sławomir Nitras.
Także w beep teście chłopcy i dziewczynki systematycznie pogarszali swój wynik w stosunku do rówieśników z 1999 i 2009 roku. Różnice pogłębiają się wraz z wiekiem badanych uczniów, zarówno wśród dziewcząt, jak i chłopców.
W przypadku dziewczynek już w 13. roku życia sprawność maleje, w przypadku chłopców następuje to trochę później, około 16. roku życia
– mówił minister sportu i turystyki.
To dane, które powinny być powodem do głębokiej refleksji – dla wszystkich
– dodał.
Wyniki dotyczące tzw. deski pokazują, jak dramatycznie kompetencja ruchowa zanika u dziewczynek.
Dziewczynka w wieku 10 lat jest w stanie wytrzymać w takiej pozycji średnio 110 sekund, a kobieta w wieku 19 lat 90 sekund
– zauważył minister sportu i turystyki.
Analogicznie przedstawiają się wyniki dotyczące biegu wahadłowego 10 razy 5 metrów.
Około 15-16. roku życia czas potrzebny na wykonanie tego ćwiczenia rośnie, co oznacza, że kompetencja ruchowa naszej młodzieży maleje
– podkreślił Sławomir Nitras.
Wnioski i kolejne kroki
Ministra Edukacji Barbara Nowacka oraz Minister Sportu i Turystyki Sławomir Nitras podczas poniedziałkowej konferencji poinformowali także o kolejnych krokach, które zostaną podjęte w następstwie badania. Są to:
rozszerzenie badań kompetencji ruchowych na klasy I-III szkół podstawowych,
realizacja badań kompetencji ruchowych w 100 proc. szkół,
informacja dla rodziców o wynikach testów ich dzieci,
edukacja zdrowotna – nowy przedmiot w szkołach,
monitoring ze strony kuratorów. Zobowiązanie kuratorów do przedstawienia wyjaśnień przez dyrektorów,
powołanie zespołu ds. zmian podstaw programowych W-F,
wspomagane lekcje W-F w klasach I-III szkół podstawowych,
zmiana nazwy i priorytetu programu na „Badanie kompetencji ruchowych młodzieży szkolnej”, zamiast „Sportowe Talenty”.
Kolejne badanie
W tym roku szkolnym również zostanie przeprowadzone badanie kompetencji ruchowych. Minister Sławomir Nitras zwrócił się z apelem do rodziców.
Chcemy pomóc waszym dzieciom, istnieje obawa, że wasze dzieci w waszym wieku będą mniej sprawne, niż jesteście wy. Bez waszego wsparcia, bez zrozumienia tego problemu, bez świadomości wyzwania przed jakim stoimy, bez waszej pomocy, my tego procesu sami nie przeprowadzimy. Sprawa jest niezmiernie poważna
– mówił szef MSiT.
Z kolei Ministra Edukacji Barbara Nowacka zaapelowała do nauczycieli „o bardzo poważne potraktowanie badań”.
Kanion, który jest „mniejszym bratem” Wielkiego Kanionu Kolorado. Niezwykłe budynki: z drewna, w kształcie kul, w kształcie namiotu. Największe muzeum w Azji Centralnej, w którym zobaczyć można tzw. Złotego Człowieka. Jezioro, na dnie którego widać z powierzchni las drzew. Kazachstan oferuje turystom wiele atrakcji, które można zwiedzać nie tylko przy okazji nadchodzących Światowych Igrzysk Nomadów.
Ambasada Kazachstanu w Warszawie przypomina, że już 8 września 2024 r. w Kazachstanie ruszają V Światowe Igrzyska Nomadów – wyjątkowe międzynarodowe wydarzenie sportowe prezentujące sporty zakorzenione w tradycjach nomadów Azji Środkowej. Impreza potrwa sześć dni, a jej głównym celem jest promocja etnosportów oraz ruchów etnokulturowych.
W V Światowych Igrzyskach Nomadów weźmie udział około 2500 zawodników z prawie 100 krajów. Wydarzenie ma przyciągnąć ponad 100 tys. turystów z kraju i zagranicy, którzy będą mieli możliwość obserwacji rywalizacji w różnych dyscyplinach, m.in wyścigów konnych, zapasów, zawodów sztuk walki czy łucznictwa tradycyjnego.
Igrzyska to także doskonały pretekst, aby zwiedzić Kazachstan – kraj niezwykłej przyrody i architektury.
Już samą stolicę Kazachstanu, Astanę, cechuje nowoczesna, wręcz ekstrawagancka architektura. Przy bulwarze Nurzhol znajduje się Wieża Bäjterek. Powstała w 2002 r., ma 105 m wysokości, a jej konstrukcja odwołuje się do kazachskiej legendy o drzewie życia i magicznym ptaku Samruku. W wieży znajdują się m.in. galeria sztuki i taras widokowy na 97. piętrze.
Kojarzący się raczej z Egiptem lub Meksykiem, kształt piramidy, ma Pałac Pokoju i Pojednania. Ukończono go w 2006 r. na Kongres Przywódców Religii Światowych i Tradycyjnych. Jego wysokość wynosi 62 m, a wzniesiono go z granitu oraz barwionego szkła. Znajdują się w nim m.in. sala kongresowa, etnograficzny ośrodek badawczy, galeria sztuki, opera i biblioteka.
Z kolei Muzeum Energii Przyszłości Nur Alem to najwyższy na świecie budynek w kształcie kuli. Obiekt liczy 100 m wysokości i powstał na wystawę EXPO 2017, której tematem przewodnim była energia przyszłości. Obecnie znajduje się tu pełne atrakcji muzeum, poświęcone różnym rodzajom energii: wodnej, wiatrowej, kinetycznej, wytworzonej z biomasy, słonecznej i kosmicznej.
Muzeum Narodowe Republiki to jedno z największych muzeów w Azji Centralnej. Tamtejsze eksponaty związane są z historią stolicy, niepodległego Kazachstanu, a także historią starożytną i średniowieczną, etnografią, sztuką nowoczesną i złotniczą. Najsłynniejszym eksponatem jest tzw. Złoty Człowiek – scytyjska zbroja paradna z ok. 400-200 r. p.n.e., którą odkryto w starożytnym kurhanie.
O trudnej historii Kazachstanu, ale i Polaków w tym kraju, przypomina AŁŻIR – były Obóz Koncentracyjny dla Żon Zdrajców Ojczyzny Akmola, w miejscowości Aqmol na obrzeżach Astany. W czasach radzieckich w AŁŻIR przetrzymywano ponad 18 tys. kobiet (również Polek), głównie kobiet. To obecnie muzeum poświęcone pamięci ofiar represji politycznych i totalitaryzmu. Można w nim zobaczyć m.in. wozy transportowe oraz baraki, w których przetrzymywano więźniów.
Kto czerpie przyjemność z robienia zakupów, będzie mógł odwiedzić Chan Szatyr – centrum handlowe znajdujące się w największym na świecie budynku w kształcie namiotu. Ma ono 150 m wysokości, a powierzchnię większą niż 10 stadionów piłkarskich. W środku są brukowane place i uliczki, sklepy, restauracje, kino, a nawet kryta plaża, pole golfowe i kanały, po których można pływać łódką.
Wyprawa łódką dostarczy również atrakcji tym, którzy wypłyną nią na jezioro Kaindy. Powstało ono wskutek potężnego trzęsienia ziemi w 1911 r.: spadające z góry skały zablokowały wąwóz, a ten wypełnił się wodą z rzek polodowcowych. Błękitno-zielona woda jeziora Kaindy jest niemal idealnie przejrzysta, co pozwala zaobserwować konary drzew rosnących niegdyś w tym wąwozie, a obecnie zalanych wodą, i przepływające między nimi ryby.
Trzy inne akweny, jeziora Kolsai, to także przyrodnicza wizytówka Kazachstanu. Znajdują się przy granicy z Kirgistanem, na wysokościach 1818, 2252 i 2850 m n.p.m. Jeziora Kolsai kryją się wśród świerkowych wąwozów.
Niżej, bo na wysokości 1000-1200 m n.p.m., położony jest Park Narodowy Ałtynemel. Jego niezwykle zróżnicowany krajobraz obejmuje góry, pustynie, półpustynie, zielone stepy, kamieniste i gliniaste równiny. Najsłynniejszymi atrakcjami parku są „śpiewające wydmy”, góry Aktau i Kakutau, które przypominają krajobraz z Marsa, oraz starożytne kurhany Scytów.
Z kolei Szaryński Park Narodowy skrywa Kanion Szaryński ukształtowany z czerwonego piaskowca, ciągnący się wzdłuż rzeki Szaryn. Jej dno wypełnia wulkaniczna lawa. Kanion Szaryński dzieli się na pięć mniejszych kanionów, z których największą atrakcją jest Dolina Zamków. To w niej formacje skalne tworzą zadaszenia, kręte korytarze, wąskie szczeliny i nisze – zupełnie jak w średniowiecznych zamczyskach. Kanion Szaryński ma 154 km długości i do 300 m głębokości. Ze względu na rozmiar nazywany jest „mniejszym bratem” Wielkiego Kanionu Kolorado.
Około 200 km dzieli Kanion Szaryński od miasta Ałmaty, dawnej stolicy Kazachstanu. To w niej znajduje się Sobór Wniebowstąpienia Pańskiego z 1907 r. – najwyższy drewniany budynek na świecie (wysokość 56 m). Jego konstrukcja jest unikalna, odporna na wstrząsy sejsmiczne.
Miłośnicy doznań kulinarnych powinni w Ałmatach odwiedzić Zielony Bazar – słynne targowisko, gdzie można kupić lokalne rarytasy kulinarne (owoce, warzywa, przyprawy, sery, pieczywo, mięso) i spróbować oferty street foodowe.
Zwolennicy bardziej wyrafinowanych doznań kulinarnych nie mogą nie odwiedzić restauracji Auyl znajdującej się w dawnej jurcie w górskim dystrykcie Medeu. Przyjemność spożywania wyrafinowanych potraw w tak niezwykłym miejscu jest dostępna dla każdego, kto dysponuje odpowiednio zasobnym portfelem.
Ponad 150 mln zł otrzymają łącznie studenci wybranych kierunków medycznych w ramach tzw. systemu zachęt KPO. Rozstrzygnęliśmy konkursy pierwszej edycji programu. Wkrótce uruchomimy kolejne. Zachęcamy do udziału!
System zachęt
To program skierowany do studentów wybranych kierunków medycznych oraz osób, które chcą rozpocząć kształcenie w tych dziedzinach. Oferujemy wsparcie w postaci stypendium i dofinansowania.
Program potrwa do 2026 r. Jest realizowany w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności (KPO).
Mamy wyniki konkursów ogłoszonych w pierwszej edycji systemu zachęt (D2.1.1 Inwestycje związane z modernizacją i doposażeniem obiektów dydaktycznych w związku ze zwiększeniem limitów przyjęć na studia medyczne).
Działanie 1
Stypendia dla najwybitniejszych studentów, którzy rozpoczęli naukę w semestrze zimowym w roku akademickim 2022/2023 na kierunkach: lekarski, lekarsko-dentystyczny, analityka medyczna, fizjoterapia oraz farmacja.
Stypendium może wynieść maksymalnie 3 tys. zł. Jest przyznawane na 3 lata (pełny cykl kształcenia). Student otrzymuje je przez 9 miesięcy roku akademickiego (od października do czerwca).
Te stypendia otrzyma prawie 1 000 studentów z 21 uczelni publicznych i niepublicznych. Łącznie to ponad 80 mln zł.
Działanie 2
Stypendia dla najwybitniejszych studentów, którzy rozpoczęli naukę w semestrze zimowym w roku akademickim 2022/2023 na kierunkach: pielęgniarstwo, położnictwo oraz ratownictwo medyczne.
Stypendium może wynieść maksymalnie 1,5 tys. zł. Jest przyznawane na 3 lata (pełny cykl kształcenia). Student otrzymuje je przez 9 miesięcy roku akademickiego (od października do czerwca).
Te stypendia otrzyma prawie 2 000 studentów z 34 uczelni publicznych i niepublicznych. Łącznie to prawie 59 mln zł.
Działanie 3
Dofinansowanie do studiów niestacjonarnych na uczelniach publicznych oraz stacjonarnych i niestacjonarnych na uczelniach niepublicznych dla studentów, którzy rozpoczęli naukę w semestrze zimowym w roku akademickim 2022/2023 na kierunkach: pielęgniarstwo, położnictwo oraz ratownictwo medyczne.
Student otrzymuje wsparcie na 6 semestrów. Może ono wynieść maksymalnie:
na kierunku pielęgniarstwo – 6,5 tys. zł za rok studiów,
na kierunku położnictwo – 6 tys. zł za rok studiów,
na kierunku ratownictwo medyczne – 6,5 tys. zł za rok studiów.
Bezzwrotne wsparcie otrzyma 775 studentów z 15 uczelni publicznych i niepublicznych. Łącznie to ponad 14 mln zł.
Wkrótce kolejna edycja programu
Aby otrzymać wsparcie, trzeba wziąć udział w konkursie. Informacje o nowych konkursach opublikujemy na stronie internetowej. Zachęcamy do wzięcia udziału w tym przedsięwzięciu.
Sekretarz stanu Wojciech Konieczny 22 maja br. na posiedzeniu sejmowej komisji zdrowia przedstawił informacje dotyczące działań związanych z uruchomieniem centralnej e-rejestracji.
– Cyfryzacja jest priorytetem działania Ministerstwa Zdrowia, gdyż uważamy rozwój systemów e-zdrowia za przyszłość. Wdrożenie centralnej e-rejestracji wymaga jednak istotnych zmian na poziomie ustawowym, jak też pewności, że odbiorcy systemu będą do tego przygotowani – podkreślił wiceminister zdrowia Wojciech Konieczny.
Założenia centralnej e-rejestracji zakładają wdrożenia w dwóch etapach:
od czerwca 2024 do marca 2025 ogólnopolskie wdrożenie pilotażowe przygotowujące podmioty lecznicze do przyjęcia systemu – dobrowolne dla podmiotów leczniczych;
od kwietnia 2025 roku wdrożenie systemowe ustawowe – obowiązkowe dla podmiotów leczniczych dla wybranych zakresów świadczeń zdrowotnych.
Kolejne świadczenia zdrowotne będą dodawane sukcesywnie na mocy rozporządzeń ministra zdrowia.
– Projekt uzgodnionego wewnętrznie rozporządzenia w sprawie pilotażowego wdrożenia centralnej e-rejestracji został już skierowany do konsultacji zewnętrznych. Uruchomienie pilotażu planowane jest na przełomie czerwca i lipca br. Jego zakres obejmuje kardiologię, mammografię i cytologię – powiedział wiceminister Wojciech Konieczny.
Wiceminister zdrowia przekazał, że system zachęt dla realizatorów pilotażu centralnej e-rejestracji będzie dysponował budżetem w wysokości 56 mln zł. Środki będą do wykorzystania w fazie przygotowawczej (na szkolenia, uruchomienie interfejsów itp.), jak też w formie ryczałtu dla realizatorów w oparciu o liczbę świadczeń zrealizowanych w e-rejestracji.
– Rozpoczynamy również konsultacje zmian ustawowych sankcjonujących centralną rejestrację jako narzędzie obligatoryjne od kwietnia 2025 roku, szykując się na naturalne wyjście z pilotażu – podsumował wiceminister zdrowia Wojciech Konieczny na posiedzeniu sejmowej komisji zdrowia.
